MBG Okuyanların Lisanstayken Yapması Gerekenler

MBG okuyanların lisanstayken yapması gerekenler için kendi tecrübelerime dayanarak bir yazı yazmak istedim. Bu alanda devam eden bir bilim insanı olarak her zaman lisans öğrencileriyle bir şekilde karşılaşıyorum. Veya bana mail atan ve sorular soran bir çok kişi oluyor bölümle alakalı. Daha bölüme başlamamış ama bölümün yapısını, ders işlenişini, bölümü verimli tamamlamak amacıyla neler yapılabilieceğini merak eden kişilerden bir sürü mail alıyorum. Ben de bu bölümü okumuş ve bu alanda ilerlemiş biri olarak tecrübelerimi paylaşmanın önemli olduğununu ve yazımın bölümü tercih edecekler için faydalı olabileceğini düşünüyorum.

Eğer bu bölümü düşünüyorsanız;

  • Bu bölümü okuyanlar için ekstra önemli olduğunu düşündüğüm için Erasmus Yapmak İçin 10 Sebep adlı yazımı, Erasmus hakkındaki düşüncelerimi öğrenmek için okuyabilirsiniz. Çünkü sık sık söylediğim gibi MBG okuyan biri için yurtdışı her zaman söz konusu olacak.

MBG okuyanların lisanstayken yapması gerekenler nelerdir, artık anlatmaya başlayabilirim.

MBG okuyanların lisanstayken yapması gerekenler biraz öğrencinin şekillendirebileceği şeyler olduğundan tecrübeli kişilerin bilgisine ihtiyaç duyulduğu kanısındayım. Bu bölümü kazanıp okumaya başlayanlar eğer bölümle ilgili bilgi sahibi değillerse biraz şaşkınlıkla bölümü daha verimli geçirmek konusunda eksik kalabiliyorlar. Bu bölümü nasıl okumaları gerektiği ve mezun olduktan sonra iyi birer moleküler biyolog olabilmek ve sahip olduğu vasıflarla ilerleyebilmek adına (iş anlamında) daha lisanstayken ne yapacaklarını bilemiyebiliyorlar. Tecrübelerime dayanarak oluşturduğum MBG okuyanların lisanstayken yapması gerekenler listeme hemen başlıyorum.

1. En az iki staj yapmak

Bu bölümde staj yapmak çok büyük bir öneme sahip. MBG alanında yeterli teorik bilgiye sahip bilim insanları yetiştirmek bu bölümün amacı. Ancak aktif bir şekilde bilim yapabilmek için gerekli MBG tekniklerini öğrenmek ve uygulayabilmek çok önemli. Ayrıca bir bilim insanı olarak bilim yapabilmek için bilim yapılan ortamlarda bulunmak ve yeterli tecrübeye sahip olmak gerekiyor. Çoğu ünüversitenin bu bölümünde zaten staj zorunlu olsa da ben eğer mümkünse en az iki staj yapılmasını tavsiye ediyorum.

Öncelikle bu bölümden mezun olduktan sonra ne yapacağınıza çoktan karar vermiş olmanız gerekiyor ve MBG inanılmaz geniş bir çalışma alanına sahip. Hangi alanda çalışmayı daha çok seveceğinizi bulmanız ve tecrübe edip kararınızı vermeniz gerekiyor. Eğer lisanstayken 2 staj yapabilirseniz çalışabileceğiniz alanlarda hem bilgi sahibi olursunuz hem de teknik öğrenip mezun olduktan sonra labda çalışmak için gerekli pratik bilgiye sahip olursunuz. 2. ve 3. yılınızdan sonraki yaz tatillerini staj yaparak geçirmeniz sizi alanınızda seviye atlatacaktır, uutmayın.

2. Referans alabilecek en az iki hoca bulmak / hocayla çalışmak

Bölüm sonrası akademik ilerlemek, işe başlamak veya staj yapabilmek için size referans verebilecek hocalar bulabilmek zorundasınız. Her başvurmayı düşündüğünüz yer, sizden en az iki referans isteyecek. Bu nedenle bölümünüzden size ders veren ve staj yaptığınız yerde çalıştığınız hocalardan referans isteyecek pozisyonu kendinize oluşturmalısınız. Aktif olmak ve hocalarla tanışmak çok önemli. Bu bölümdeki kariyeriniz, ilelemeniz referasnlarınıza çok büyük oranda bağlı. Bu nedenle önceki maddede de belirttiğim gibi en az iki yerde staj yapabilirseniz zaten 2 farklı hocayla çalışmış olacaksınız. Burada en önemli hususlardan biri ise hocaların sizi tanımasını ve nasıl çalıştığınızı görmesini sağlamanız olacaktır.

Kendi okulunuzda bölümünüzden bir hoca da olabilir ya da farklı bir yerde yaptığınız staj sırasında birlikte çalıştığınız hoca da olabilir referansınız. Önemli olan sizi tanıyan ve mutlaka sizin çalışmalarınızı görmüş biri olmalı. Bölümden mezun olduktan sonra en az iki referasa nasıl ihtiyacınız olduğunu göreceksiniz. Ki eğer o zaman referanslarınız yoksa başvuru yapamayacaksınız. Size tavsiyem lisans eğitiminiz sırasında birlikte çalışabiliecek en az iki hoca bulmanız ve onlarla çalışmanız olacaktır. Aktif bir şekilde kendinizi göstermeniz çok ama çok önemli. Sadece derslere girip çıkarsanız ve hiç bir hocanın sizi tanımasına izin vermezseniz ileride çok sıkıntı yaşarsınız.

3. Eğer akademik devam edecekseniz son senede 65 puan üstü ALES almak

Akademik alanda her başvurunuzda Türkiye’de sizden ALES puanı isteyecekler. Lisanstan sonra yüksek lisans veya doktora yapmak istiyorsanız ALES’e ihtiyacınız olacak. ALES’in ne olduğunu anlatmama gerek yok, internetten araştırabilirsiniz. Bu nedenle en azından son senenizde bir ALES sınavına girip 65 ve üzeri bir not almaya çalışın akademik planlarınız varsa. Eğer bunu son senenizde yapmazsanız ve lisanstan sonra hemen yüksek lisansa başvurmayı düşünüyorsanız sizin için dönem kaybı olur. Mezun olduktan sonra girip de ilerleyen zamanlarda da başvurularınızda kullanabilirsiniz ALES’inizi.

Akademik devam edeceğiniz konusunda kesin emin olduğunuz takdirde ALES sınavına son sene girmeniz sizin için daha faydalı olacaktır. Bu da aklınızın bir köşesinde bulunsun.

4. Biyokimyasal hesaplama yapmayı öğrenmek / mantığını anlamak

Lütfen rica ediyorum biyokimyasal hesap yapmayı lisanstayken çok iyi öğrenin. Eğer labda çalışacaksanız hangi alan olursa olsun her zaman biyokimyasal hesap yapmak zorunda kalacaksınız. HER ZAMAN. Molarite, mol nedir ne değildir iyice öğrenmelisiniz. Özellikle molarite, mol, hacim ve kütle arasındaki ilişkiyi çok iyi kavramalı ve bununla ilgili hesaplamaları iyi bir şekilde anlamalısınız. Çünkü MBG’te biyokimyasal hesaplamalar labda deney yapmanın temelini oluşturuyor.

Her zaman için solüsyonlar hazırlamak durumunda kalınıyor. Mesela 1/5000 oranında bir solüsyonu nasıl hazırlarsınız? %5’lik bir solüsyon v/v veya w/v oranlarıyla nasıl hazırlanır? 10x stok bufferdan 1x buffer nasıl hazırlasınız. Konsantrayonu verilen bir antikoru istenilen oranda hazırlamak için stoktan kaç ul almak gerekir? Molariteleri verilen kimyasallarla istenilen hacimde buffer yapmak için kimyasallardan kaç gram alınmalı ve ne kadar su kullanılmalı?

Bir örnek vermek istiyorum; Konsantrasyonu 100ug at 0.2mg/ml olarak verilen bir antikoru 0.5ug/ml konsantrasyonda %5’lik 20ml bloklama solüsyonu içerisinde hazırlamak için stok antikordan kaç ul almak gerekir?

Mantığını anlarsanız her şey alslında çok kolay. AMA RİCA EDİYORUM BU TÜR BİYOKİMYASAL HESAPLAMALARI ÖĞRENMEDEN BÖLÜMDEN MEZUN OLMAYIN. İnanın atomu parçalamak kadar zor değil.

5. İngilizce eğitim veren bir üniden mezun olmadıysanız bir YDS ya da TOEFL almak

Akademik devam etmeyi düşünüyorsanız ALES’e olduğu gibi bir yabancı dil sınavına da ihtiyacınız olabilir. ALES için söylediklerim bunun için de geçerli. Yüksek lisans ve doktora için böyle bir sınav puanınıza ihtiyacınız olacak. Her zaman da belirttiğim gibi eğer bu bölümü okuyorsanız İngilizce her türlü halletmeniz gereken bir şey olacak. İngilizce’ye önem verin ve bir dil sınavı mutlaka alın.

Eğer akademik devam etmeyi düşünmüyorsanız bile başka bir yere çalışmak için başvurduğunuzda sizden yine İngilizce bilmeniz her türlü istenecek. İngilizceyi lisanstayken halletmeye çalışın. Belki de bu size vereceğim en önemli tavsiye olacaktır. Bir bilim insanı olarak İngilizcenin bilim dili olduğunu kabullenmeniz ve iyi seviyede İngilizce öğrenmeniz mecburi diyebilirim.

6. Ortalamayı en az 3.00 üzeri tutmak

Bir bilim dalı üzerinde eğitim aldığınız için, bölüm ortalamanız lisans sonrası her başvurunuzu etkileyecek. Yüksek lisansa ALES puanı ve not ortalaması hesaplanarak kabul edilip edilemeyeceğiniz belirlenecek. ERASMUS’a başvurursanız yine not ortalmanızı kullanacaksınız. Ne kadar yüksek ortalama o kadar yüksek başvuru puanı demek olacak. Eğer yurtdışı ddüşünüyorsanız da en az 3.00 ortalama yine gerekli olacak. Kısacası bir bilim dalı olan MBG okuyorsanız ortalamanıza önem vermelisiniz.

7. Akademik seviyede mail atmayı öğrenin.

Akademik mail ile normal mail arasında dağlar kadar fark var. Sizden ikinci en büyük ricam LÜTFEN MAİL YAZMASINI ÖĞRENİN. Arkadaşınızla whatsappta konuşuyor gibi mail yazamazsınız. Sadece akademik maillerinizde değil iş dünyasında attığınız her mailde ya da tanımadığınız bir kişiye attığınız maillerde nasıl başlayacağınız, nasıl hitap edeceğiniz ve maili nasıl bitireceğiniz inanılmaz önemli. Bu bölümde okuduğunuz için ister istemez akademik mailleşmeleriniz olacak. Bir meslektaşınızla, hocanızla, bir biyoteknoloji şirketinden çalışanla vs. mailleşmeleirinizi belli bir saygı çerçevesinde ve düzgün bir şekilde hitap ederek yapmalısınız. Aynı seviyede olsanız dahi arkadaşınız olmadığı takdirde herhangi bir kişiyle senli-benli konuşmamalısınız. Maile başlarken doğru bir hitapla başlamalı, cümlelerinizi ve paragraflarınız düzgün bir şekilde yazmalısınız. En sonunda da mailinizi doğru bir şekilde bitirmeli ve kim olduğunuzu düzgün bir şekilde belirtmelisiniz. Her zaman resmi ve akademik bir dil kullanmalısınız.

8. PubMed’de bilimsel araştırma yapmayı adam akıllı öğrenmek (Öğrenin şunu lütfen)

MBG araştırma yapmaya dayalı bir bölüm. Lisanstayken de lab derslerinde rapor yazacaksınız. Ve rapor yazarken makale araştırmanız gerekecek. PubMed bilimsel makaleleri araştırabileceğiniz bir platform. Son senesine gelmiş ve PubMed hakkında hiçbir fikri olmayan MBG öğrencileri görmüşlüğüm var. Bu beni büyük bir hayrete düşürüyor. Nasıl okuyorlar bu bölümü anlamıyorum doğrusu. PubMed’in ne olduğunu nasıl kullanılacağını bir öğreniverin. Zira her zaman kullanmak zorunda kalacaksınız.

9. 4 yıllık eğitim boyunca en az 4-5 bilimsel kongrelere katılmak (mümkünse sözlü sunum veya poster ile)

Bilimsel kongreler-semposyumlar-seminerler, bu alanda çalışma yapan kişilerin çalışmalarını görmenizi sağlayacak mükemmel bir fırsat. Bölümdeyken bir çok konu hakkında çok fazla bilginiz olmayabilir ya da konulara hakim olmayabilirsiniz. Normali de bu zaten. Buna rağmen böyle bilimsel etkinliklere katılmak lisanstayken çok önemli. Öncelikle sizin gibi bilim insanlarının toplandığı bir ortam olması nedeniyle kongreleri takip etmeli ve katılmalısınız. Bilim insanı olmanın bir paçası da bu bilimsel etkinliklere katılmaktır. Belki son iki yılınızda bir çalışmada yer alırsınız ve sözlü sunum veya posterle katılırsınız. Kendi yaptığınız çalışma olmasa dahi belki bir derleme yapabilirsiniz. Meslektaşlarınızla aynı ortamlarda bulunma şansını kaçırmayın kısacası.

10. Not tutmayı öğrenin

Bölüm yapısı gereği birçok teorik dersten oluşuyor bildiğiniz üzere. Bu bölümde okuyan bir öğrenci olarak anlatılan bir konu hakkında konunun anlatıldığı sırada not tutabilmeyi öğrenmeniz gerkiyor. Bir bilmsel kongrede çalışmasını anlatan hocanın sunumu sırasında not tutabilmeniz, bu beceriye sahip olmanız gerekiyor. Edinmeniz gereken becerilerden biri. Her zaman işinize yarayacak ve her zaman ihtiyacınız olacak.

Yine aşırı uzatmışım. MBG okuyanların lisanstayken yapması gerekenler adına aklıma gelenleri yazdım. Umarım faydası olmuştur. Bunları size söyleyecek birini bulmak o kadar zor ki. Kendimden biliyorum. Ben yaşayarak öğrendim. Ama kendimi geliştirmeyi seven ve bilen biri olduğumdan doğru bilgilere ulaşabildim yeri geldiğinde. Bu nedenle gerçekten önemli bilgiler verdiğimi düşünüyorum. Arada bu tür yazılar yazmaya devam edeceğim bölümle alakalı. Aklınıza takılan soru olursa aşağıda yorum kısmına bırakabilirsiniz ya da bana direk mail atabilirsiniz. Ayrıca bu bölümle alakalı yazdığım diğer yazılara da bir göz atmanızı tavsiye edeceğim.

Son olarak yanda kategoriler kısmından MBG alanında yazdığım tüm yazılara ulaşabileceğinizi söyleyip yazımı burada noktalamak istiyorum.

MBG okuyanların lisanstayken yapması gerekenler, mervedemisken

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir